Một lần tôi nghe được đoạn tranh luận giữa một người dân và một cán bộ an ninh trong một vụ khiếu kiện đông người về tranh chấp đất đai.Người dân nói rằng có bao nhiêu vụ vi phạm đó sao các anh không đi mà bắt đi. Anh cán bộ an ninh nói rằng anh dân không thể nói như thế, cá thể nào vi phạm thì cá thể đó chịu. Không thể nói rằng những người vi phạm thì bắt người khác trước rồi hãy bắt tôi. Tốt nhất ngay trước tiên cá nhân anh đừng vi phạm đã.

Nghe câu chuyện này ,tôi thấy anh cán bộ an ninh kia nói không sai. Là công dân trước tiên mình không nên vi phạm pháp luật.Còn khi vi phạm bị xử lý thì trước tiên trách mình đã vi phạm đã.Chứ không nên nói người khác vi phạm không sao thì tôi cũng không sao.Phản ứng đó là thiếu tích cực và không mang tính xây dựng.

Mới đây đọc một bài báo trên báo Nhân Dân, tờ báo uy tín nhất nước. Bài báo có tên là

- Sờ lên gáy mình trước đã rồi mới đủ tư cách rao giảng về nhân quyền.

Nội dung bài báo xoay quanh việc luật sư Lê Công Định bị nhà nước Việt Nam bắt giữ. Trước phản ứng của các nước Châu Âu và Mỹ can thiệp đòi thả người đồng thời chỉ trích sự xâm phạm nhân quyền và cụ thể là một số quyền như thư tín của nhà nước Việt Nam. Tác giả Văn Lục trên báo Nhân Dân trích dẫn từ tờ thời báo Niu Ước có đoạn

-Tờ Thời báo New York số ra cuối năm 2005 cho biết, Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) của Mỹ đã theo dõi ngầm hàng trăm người mà không có lệnh của tòa án, trong khi thông thường, NSA bị cấm nghe lén điện thoại trong phạm vi lãnh thổ Mỹ. Các tổ chức dân quyền nước này đòi NSA ngừng ngay việc nghe lén điện thoại và đọc trộm thư điện tử của công dân, mà không có lệnh của tòa án. Liên minh Dân quyền Mỹ (ACLU) công bố tài liệu dài 2.300 trang cho biết, Cục Ðiều tra liên bang Mỹ (FBI) đã theo dõi hoạt động của những tổ chức xã hội, môi trường và nhân quyền trong nước như Hòa bình Xanh. Bản báo cáo mang tên "Hồ sơ nhân quyền Mỹ năm 2008" do Văn phòng báo chí Quốc vụ viện Trung Quốc công bố ngày 25-2-2009 nêu rõ, ở Mỹ số vụ hạn chế quyền dân sự và chính trị đang ngày càng tăng. Theo tin đăng trên mạng báo Bưu điện Washington ngày 4-4-2008, Mỹ đã áp dụng việc kiểm tra sâu, một công nghệ theo dõi hoàn toàn mới, có thể ghi lại mọi trang Web đã truy cập, mọi thư điện tử đã gửi và mọi thông tin tìm kiếm trực tuyến. Số liệu thống kê cho thấy, ít nhất 100 nghìn người sử dụng internet ở Mỹ đã bị theo dõi. FBI đã tham gia chiến dịch theo dõi bất hợp pháp do chính quyền Mỹ tiến hành trên phạm vi cả nước, lưu trữ nội dung các cuộc điện thoại, thông tin tài khoản ngân hàng của hàng nghìn người, theo cách thức không được phép.

Đại khái tác giả Văn Lục của báo Nhân Dân muốn đập lại ý kiến chỉ trích của các nước phương Tây rằng. Các ông cũng vi phạm đầy ra đấy, đi nói gì người khác.

Báo Nhân Dân là một tờ báo lớn, nhưng không hiểu sao bài báo này ngay cả cái tile đưa lên đã mang tính ăn thua ngoài chợ. Bên trong lại có những quan điểm khiến cho người đọc cảm thấy không có sự đàng hoàng. Lẽ ra chỉ cần chứng minh đầy đủ, thuyết phục rằng Lê Công Định phạm tội thực sự và đã thú nhận, xin khoan hồng là đủ. Tự dưng nói các nước phương Tây cũng đầy cái vi phạm nhân quyền , đừng đi chỉ trích nước tôi. Nói thế người ta gọi là lý sự cù nhầy.

Báo chí Việt Nam từ lâu có một cái dở là khi ai đó ca thán rằng Việt Nam có những điều không tốt.Thì lập tức trên mặt báo Việt Nam cũng ào ạt đưa hình ảnh rằng các nước khác cũng như thế. Phản ứng như vậy có gọi là tích cực được không ?. Nhất là một tờ báo như tờ Nhân Dân là tiếng nói cao nhất nước mà lý lẽ không khác gì anh dân trong vụ tranh luận với anh cán bộ an ninh kia.

Chúng ta là một nước XHCN, một chủ nghĩa mà nhiều lần chúng ta nói lý do chọn lựa vì nó ưu việt hơn các chủ nghĩa khác. Đôi co lý sự như bài của tác giả Văn Lục có khi gây sự hoài nghi là chả có chủ nghĩa nào tốt đẹp, tư bản cũng thế và CNXH cũng thế. Ở đâu cũng xấu cả như nhau. Ở đâu cũng vi phạm quyền con người cả.

Mong rằng báo Nhân Dân nên rút kinh nghiệm, chọn lựa những bài viết lý luận trong sáng, đường hoàng và có tính xây dựng để nhân dân cả nước nể phục và có niềm tin vào con đường mà Đảng ta đã chọn. Thể hiện bản chất tốt đẹp để hướng tới chứ không phải những bài viết mang tính đôi co kiểu ngoài chợ như bài tác giả Văn Lục.

Một sáng tôi đang tiếp nước sôi cho buồng H của lão Đạt. Lão Đạt hơn 60 tuổi làm trưởng buồng , can tội lạm dụng tín nhiệm. Tội này nôm na gọi là lừa đảo gọi tắ là LD cùng với tội hiếp dâm là HD. Hai tội này trong tù quản giáo lẫn tù đều không coi trọng lắm.Nhưng vì chắc nhiều tiền lên lão Đạt được làm trưởng buồng H nơi có 43 tù nhân kể cả lão. Tiếp nước sôi cho phạm nhân là vi phạm mà có thể là không. Vì không thấy nói trong nội quy của trại giam. Nếu cán bộ thấy gật đầu coi đó là việc tốt cho phạm nhân uống nước đun sôi bảo đảm sức khỏe cũng được, mà không ưng bảo là vi phạm vì cho nước sôi để bọn tù hắt vào mặt nhau cũng được nốt. Tôi tiếp nước sôi cho lão Đ để lấy tiền, mỗi ấm nước sôi tôi lấy của lão 30 nghìn. Tuần thanh tóan một lần. Sáng như thường lệ tôi đứng bên ngoài cầm cái ấm điện rót qua song sắt, đàn em lão Đạt bưng cái cạp lồng nhựa quấn vải chung quanh để giữ nhiệt hứng nước. Lão Đạt đứng nhìn vẻ khệnh khạng thì quản giáo tới. Lão Đạt cất tiếng chào

- Chào cán bộ.

Mẹ cái lão này, tôi chửi thầm. Đáng ra phải chào “ thầy” thì lão ấy toàn gọi là cán bộ. Câu cán bộ nghe nó thế nào. Không được chân tình lắm. Quản giáo lừ mắt nhìn lão Đạt và công đoạn tiếp nước sôi nói.

- Béo tốt nhỉ, chắc nhiều của dự trữ lắm?

Lão Đạt cười hềnh hệch đáp.

- Thưa cán bộ, người lính bao giờ cũng phải dành viên đạn cuối cùng cho mình.

Quản giáo nghe lão Đạt, đanh mặt lại nói bằng âm thanh rít ra từ hàm răng đang nghiến.

- À được đấy. Giỏi, có chí khí.

Nói rồi quản giáo bỏ đi đi luôn. Tôi dứ cái ấm điện vào phía lão Đạt nói.

- Ông chết đến nơi rồi.

Lão Đạt cười nhạt, chắc lão nhận giấy báo xử rồi mới giọng thế. Xử xong lão ấy chuyển sang buồn án chờ đi trại cải tạo. Lão nghĩ còn ở đây mấy ngày cho nên mới giọng kiểu đó.

Đến chiều ,sau giờ ăn cơm. Đây là khoảng thời gian rảnh rỗi đợi đến lúc quản giáo đi điểm buồng còn hơn tiếng nữa. Tôi ngồi chầu góc cửa phòng quản giáo đợi sai bảo gì, nghe thấy tiếng khóa lách cách vội đứng dậy chờ. Quản giáo cầm chùm chìa khóa đi ra hất hàm .

- Khám buồng H.

Quản giáo đi nhanh, tôi hấp tấp đi theo. Đến cửa buồng H quản giáo quát.

- Tất cả ngồi yên, đứa nào ở đâu ngồi yên đó. Cấm cựa quậy.

Lão Đạt nhoài người định làm gì đó, bị quản giáo thấy chửi.

- Đm không chấp hành à ?

Lão Đạt mắt tái bệch ngồi yên. Quản giáo mở cửa vào buồng nhìn quanh, đưa mắt cho tôi gằn giọng .

- Khám buồng.

Tôi nhanh như sóc lao vào lật đống đồ đạc của lão, bàn tay tôi hối hả nhanh chóng sờ nắn từng viền mép chăn, gối quần áo, rũ tung những lọ thuốc xem bên trong có gì. Những thứ thuộc đồ vi phạm như con dao làm bằng một mảnh tôn để trước mặt quản giáo. Con dao này không thể đâm được người, chỉ để dùng gọt hoa quả hay thái rau, cắt vải. Nhưng dù sao nó vẫn là dao, không đâm được người thì cũng có thể cắt cổ ai đó. Quản giáo có vẻ hài lòng , tôi tiếp tục lục lọi các xó xỉnh trong buồng . Dù buồng giam không có gì ngóc ngách lắm nhưng tù vẫn đầy cách che giấu. Trong bể nước tối om tôi cởi quần dài, thò cả người xuống lấy chân khoắng loạn lên vớ được một bộ đồ đun nấu. Đó là một cái bát sắt và đĩa sắt. Đây là gia tài quý giá của bất cứ buồng giam nào , mang bộ đồ đun nấu ròng ròng nước bê lên chỗ quản giáo đứng. Tôi đứng im như báo hiệu không còn chỗ nào để khám nữa. Quản giáo hài lòng, từng ấy thứ đủ để kỷ luật lão Đạt.Hình thức gì là xét sau. Quản giáo lệnh.

- Mang về kho.

Tôi cầm những thứ vừa thu đi theo quản, lão Đạt ném tôi cái nhìn căm thù. Tôi hất mặt về cái tranh đàn bà trên tờ họa báo nháy mắt cười với lão.

Quản giáo ngồi uống trà, ông ta đọc hồ sơ của phạm nhân nào đó. Không phải ông quên vụ lão Đạt. Mà ông để cho lão ta có thời gian suy ngẫm về tội lỗi và án phạt kỷ luật sắp tới. Thật sự đó là một đòn tra tấn. Cũng có thể ông để lão có cơ hội chuộc lỗi lầm. Nếu vậy thì tôi phải đi làm cầu nối cho lão Đạt.Lão ở trong buồng giam muốn nói gì với quản giáo cũng phải nhờ tôi. Đứng ở cửa buồng lão Đạt ngó vào, lão ý thấy tôi vội ra gần song sắt, mặt có vẻ thù tôi nhưng có vẻ lại muốn nhờ vả. Lão Đạt trách.

- Mày quá đáng quá con ạ, sống phải để đức sau này mà dùng.

Tôi cười, lão Đạt lừa đảo làm bao nhiêu người khốn khổ, giờ lại khuyên tôi sống có đức đấy.

- Ông tù thế mà không hiểu. Nếu quản đã muốn thì phải tìm ra. Cái đấy thì ai cũng hiểu, người khác khám cũng làm như thế thôi. Cái con dao tôn mới là cái lo, ông để ngay trong đống quần áo. Chỗ cần khám đầu tiên. Dại thế là cùng.

Lão Đạt không vừa ý lắm, lão nói mát mẻ.

- Tù còn dài con ạ, sống thế nào cho anh em người ta hiểu.

Tôi bực quá chửi.

- Này tôi nói cho ông nhé, tự ông gây sự với thầy thì ông nhận. Còn cái tranh họa báo dán trên tường kìa. Tôi mà bóc ra thì ông hết cửa gỡ tội luôn. Để lại cho ông còn có cái mà chuộc tội đấy.Không giờ này mất cả viên đạn cuối cùng, đi cùm rồi.Không còn đứng đây mà xỉa xói nhau đâu. Đm, đúng là tù, tử tế đ biết cho.

Lão Đạt tái mặt, quay ngoắt thái độ.Lão xua tay như muốn bịt cái mồm tôi đang oang oang.

- Thôi bố xin con, bố xin con. Bố hiểu lầm con, ai chả có lúc vậy mà con. Bố từng này tuổi rồi bố xin con bỏ qua cho bố.

Quay mặt vào phòng lão gọi ‘’lái xe’’

- Mang bao thuốc ra đây cho tao.

Lái xe cầm bao Vi Na hai tay đưa cho lão đầy cung kính.Lão Đạt dúi báo thuốc vào túi áo ngực của tôi dịu dàng vỗ về.

- Bố xin lỗi, con xem thế nào bảo thầy một câu cho bố.

Tôi nhìn dọc hành lang, không có cán bộ nào. Tôi nói

- Đưa đạn đây.

Lão Đạt đi vào buồng bóc cái tranh trên tường, sau cái tranh là mấy tờ tiền.Bao nhiêu tôi không rõ. Lão đưa tôi 2 tờ 500 nghìn.

- Giúp bố nhé.

Bỗng dưng tôi ngần ngại nói.

- Thôi chú gặp thầy mà đưa, cháu đưa chú lại nghĩ cháu bớt, hoặc thầy nghĩ cháu bớt.Mai chú lại đi nói đưa triệu rưởi cho cháu. Thầy nghe thấy tưởng cháu chặt 500 thì cháu chết. Để cháu nói trước với thầy là chú muốn gặp.

Tôi định bước đi,lão Đạt thò tay qua song sắt kéo áo tôi lại nài nỉ.

- Con ơi giúp bố, bố chỉ trông vào con. Bố mà ra gặp thầy đưa hìu.Thầy đang cáu lại bắt lỗi tội giấu tiền mang vào phòng giam, thêm tội hối lộ thì bố bán nhà đi chả đủ chạy.

Lão Đạt này đúng là tội lừa đảo,lão ấy ngọt xớt thế này nên ngoài xã hội mới lừa được người ta.Khi cần là ngon ngọt. Tôi chần chừ muốn tìm cơ hội bỏ đi.Lão Đạt lấy thêm hai tờ 500 nghìn nữa nói.

- Bố còn đúng từng này, bố định dùng lúc đi trại. Bố đưa con tất con lo cho bố. Còn có mấy ngày nữa giúp bố sống yên ổn. Giúp bố đi con.

Tôi vén tay áo dài thò vào trong, cho lão thấy cái chun vòng ở trên bắp tay.Lão Đạt dắt tiền vào đó. Tôi phủ tay áo xuống rồi đi đến phòng quản giáo.Ông ý đang đọc thấy tôi vào nói.

- Mày đánh võng ít thôi, ban nhìn thấy lại nói.

Tôi vén tay áo lấy 2 triệu nhét vào dưới đống hồ sơ thưa.

- Của lão Đạt.

Tôi đi ra luôn, vào kho lấy cái áo bọc bồ đồ đun nấu thu của lão Đạt, cất vào gầm cầu thang. Quản giáo nhìn thấy hỏi.

- Mày lấy cái gì thế?

Tôi giở cái áo cho ông nhìn thấy .

- Thưa thầy em mang về buồng em dùng ạ.

Quản giáo không nói gì, ông đứng nhìn hai bên hành lang xem có sạch sẽ không, một lúc rồi bảo.

- Bao giờ mày xử xong, không phải chuyển đi đâu.Ở đây đến lúc đi trại, tao xin cho mày.

Tôi cầm cái chổi quét hành lang, mặc dù hành lang chả còn tí bụi nào. Quét đến phòng lão Đạt, lão ấy nhấm nháy gọi tôi.

- Này con, được chưa?

Tôi nhìn lão ngạc nhiên, rồi quét tiếp.Lão Đạt sốt ruột gọi tiếp.

- Này con, thế nào rồi con.

Tôi ngỡ ngàng, chả hiểu lão ấy nói gì. Tôi dừng quét hỏi.

- Thế nào là thế nào, quét sạch thế này còn thế nào.Ông muốn sạch về nhà mà ở.

Lão Đạtt mặt méo xệch van vỉ.

- Mày đừng đùa bố con trai, đưa cho thầy chưa, thầy bảo sao.?

Tôi hỏi lão.

- Đưa cái gì cho thầy, chả hiểu ông nói đ gì cả.

Lão hốt hoảng, mặt tái mét, lão không tin vào tai lão ấy nữa.Lão bám song sắt phều phào.

- Đưa tiền hộ bố cho thầy chưa con ơi.

Tôi bực quá, như bị vu khống.Tôi chửi.

- Đm ông đừng văn vở nhé, ông đưa tiền cho tôi lúc nào.Đưa thầy nào.?

Nói xong tôi ghé mặt nhìn vào buồng lão Đạt, thấy bọn bên trong đang há hốc mồm theo dõi chuyện tôi và lão Đạt.Tôi chửi càng to.

- Đm chúng mày, thằng nào nhìn thấy ông Đạt đưa tiền cho tao thì giơ tay.Tao đưa ra gặp cán bộ làm chứng. Đm tù ai cho phép mang tiền mặt vào dùng, nhà có cho thì gửi lưu ký ngoài phòng gặp.

Chả đứa nào nói gì hết.Tôi tiếp tục quét hết hành lang.Lúc trở lại qua chỗ lão Đạt tôi thấy lão đang ngồi so vai, nhìn tôi tha thiết. Tôi dừng lại ,lão ấy nhẩy xổ ra.

- Bố có gì quá đáng mày bỏ qua cho bố. Bố xin con đấy.

Tôi nghiêm mặt như người lớn nói với trẻ con.

- Ông tù bao lâu rồi mà không hiểu luật, tiền ông đã đưa cho tôi là xong.Ông phải tuyệt đối tin người ông đưa tiền.Còn kết quả thế nào cấm được hỏi. Ông tội gì bị vào đây mà còn hỏi tôi chuyện đấy.

Đến giờ điểm buồng, tôi đi trước.Quản giáo mở khóa tôi rút cái then và mở cửa cho ông vào. Lão Đạt thấy quản vào đứng nghiêm báo cáo.

- Thưa cán bộ, buồng ..H có 43 phạm nhân.Điểm đủ ạ.

Tôi đếm bọn tù buồng H đang ngồi hàng đôi ngay ngắn.21 hàng vào lão Đạt đang đứng.Tôi báo lại.

- Thưa cán bộ, 43 phạm nhân ạ.

Quản giáo gật đầu, ông nhắc nhở lão Đạt.

- Lần sau khám thấy đồ vi phạm là đi cùm nghe chưa? Lần này nhắc nhở về chấp hành nội quy, cả thái độ nữa. Đừng nghĩ sắp đi rồi mà linh tinh. Tội chứa dao sắc trong buồng là cùm nửa tháng đấy.

Lão Đạt cúi đầu lễ phép.

- Dạ thưa, xin cán bộ châm chước cho ạ.

Lúc đi ra ,lão liếc nhìn tôi ra cái ý cám ơn.Tôi lăng xăng mở cửa cho quản giáo ra, đóng cửa lại để cho ông khóa. Mặt ông ta lạnh lùng còn hơn cả xã hội đen Hồng Kông.

Hôm sau lão Đạt nhờ tôi kiếm cho một bộ đồ đun nấu. Thương lão ấy già cả, ăn uống cần phải đun nóng để giữ sức khỏe.Tôi cầm 300 nghìn của lão và đưa cho lão bộ đồ đun nấu là một cái bát, một cái đĩa.Lão ấy cầm ngạc nhiên hỏi.

- Ơ bộ này của buồng bố mà.

Tôi khen.

- Ơ thế à, ông bô tinh mắt nhỉ.Con cũng không rõ của ai đâu.Trong kho nhiều lắm. Cả dao nữa, bố có mua dao gọt cái gì không? Vẫn còn nhiều đạn để dành nhỉ, tưởng 2 chai hôm qua là cuối cùng rồi ?

Lão Đạt xua tay rối rít như tôi định đưa tổ ong vò vẽ cho lão.

- Thôi thôi, thế này thôi.Bố xin mày hai chữ bình an.