Hôm qua, đám bạn mà mày vẫn thường gọi là nhóm G8 lại tụ tập để mừng chú Ngọc Phong vô thăm Sài Gòn. Chuyện bây giờ, chuyện thời sinh viên lại lôi ra để đưa cay...

Tao lại nhớ đến những ngày mày còn sống thời sinh viên. Mỗi lúc đói là mày lại cười cười mượn anh em vài ba ngàn đi "mưu cầu hạnh phúc". Đi chơi mày cũng kè kè cái máy ảnh để mong chộp được tấm hình nào đó gửi báo này báo nọ kiếm tiền đi nhậu... con gà nướng lu. Có những ngày cuối tuần tao lại thấy mày thơ thẩn ở "Đông lầu ngưng bích" rồi lại chạy qua "Tây lầu ngưng bích", tao biết mày thèm một chầu cà phê. Mà tao cũng vậy, thèm cà phê hơn cả mày, tao thì nghĩ mày có tiền, còn mày lại nghĩ tao có tiền, cả hai chờ đợi ai đó mở lời. Nhưng rồi cả hai cùng cười ra nước mắt khi cả hai thằng gom lại không đủ tiền uống cà phê...

Tao nhớ ngày mày rủ tao về quê mày chơi, cái làng nghèo ở Quảng Nam. Cả hai thằng chỉ có đủ tiền xe, mày lại chạy qua xin bà Nội được 20 ngàn, rồi hai thằng hí hửng rủ nhau ra quán làm dĩa lòng xào nghệ mà mày nói là đặc sản quê mày.

Cứ thế, rồi thời sinh viên nghèo khó cũng qua đi, tao lại ra đi kiếm cơm, còn mày ở lại cũng vất vả không kém! Bẳng đi một thời gian mất liên lạc, một ngày tao nhận được tin mày đã ra đi! Cả nhóm G8 như không tin rằng đó là sự thật... Ở bên kia cuộc đời chắc mày cũng nhớ về tụi tao? Giá mà mày cũng có cái Blog ở bên kia nhỉ..., tao ước thế!

Bạn có bao giờ cảm nhận niềm vui vô bờ khi nghe tin một bệnh nhân đã qua giai đoạn hiểm nghèo nhờ số tiền ta tặng để phẫu thuật?...

Mỗi ngày tôi thường dành một ít thời gian để đọc báo, cả báo giấy lẫn trên mạng, và tôi thường tự hỏi:

- Khi hay tin có người bị bệnh nặng cần phẫu thuật mà không có tiền trang trải, một bạn đọc giấu tên đã gửi đến tòa soạn báo một số tiền lớn để giúp đỡ. Tại sao bạn đọc đó âm thầm làm như vậy?

- Vừa có hợp đồng mua trang thiết bị cho công ty, vị giám đốc nọ khai khống giá tăng lên để bỏ túi riêng một số tiền lớn. Tại sao vị giám đốc đó âm thầm làm như vậy?

Điểm giống nhau trong cả hai trường hợp này là ai cũng muốn giữ kín việc mình làm. Điểm khác nhau thì quá rõ: một bên làm đúng, còn một bên làm sai.

Chúng ta không phải trả lời hai câu hỏi trên, chỉ cần trả lời câu hỏi thứ ba này thôi: “Tại sao hầu hết mọi người hiểu rằng bạn đọc kia làm đúng và ông giám đốc kia làm sai, nhưng trong xã hội hiện nay cái bất thiện vẫn cứ nhiều hoài?”.

Tôi xin trả lời: Vì chúng ta đã và đang vô tình khen ngợi, cổ vũ cho sự giàu sang nhiều hơn lòng nhân ái. Lương tâm là một phạm trù mơ hồ ít được nhắc tên, thiếu hẳn sự nuôi dưỡng.

Tôi nghĩ, chúng ta hãy tạo ra một chương trình mang tên “Người tôi cưu mang” chẳng hạn, qua đó, những người đăng ký sẽ cam kết giúp đỡ một người nghèo khổ, hay một gia đình gặp cảnh khốn cùng. Tùy theo sức chúng ta có thể chọn giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn đã được báo chí, truyền hình giới thiệu, hoặc chính những người hằng ngày đi trên đường ta vẫn thường gặp. Xây dựng những hành động này thành một thói quen, đến một lúc nào đó, khi tất cả mọi người xem việc đỡ bớt gánh nặng cho người khác là một niềm vui, là một thước đo giá trị cuộc đời, thì đất nước chúng ta sẽ bớt đi những nỗi đau, những giọt nước mắt buồn tủi.

Bạn có bao giờ cảm nhận một niềm vui vô bờ bến khi nghe tin một bệnh nhân đã qua được giai đoạn hiểm nghèo nhờ vào số tiền ta tặng để làm phẫu thuật? Và khi người ấy muốn cảm ơn cũng không biết ta đang ở đâu, chỉ ngước lên trời thầm cầu chúc cho ân nhân giấu mặt được bình an. Bạn có bao giờ bước ra khỏi bưu điện lòng thấy vui vui khi mới gửi một gia đình nghèo khó ở ngoài miền Trung xa xôi mấy trăm ngàn mình tiết kiệm được, bạn có thể mường tượng khuôn mặt rạng rỡ của những người nghèo khổ đó khi nhận được tiền? Bạn không cần họ phải mang ơn, chỉ cần họ tin vào lòng tốt của con người. Nếu mai này những người được giúp đỡ đó vượt qua giai đoạn khó khăn, khá giả hơn, đi giúp đỡ lại người khác, quả thật hành động khơi nguồn của bạn có ý nghĩa biết chừng nào.