Tạm biệt Yahoo 360, sang Blogspot.com. Sau một thời gian tìm hiểu dịch vụ blog khác để thay thế cho yahoo 360 "chết ngủm", VNDOC quyết định chuyển sang Blogspot.com. để tiếp tục viết bài, ngoài ra cũng chuyển sang Facebook để kết bạn bốn phương...

Địa chỉ mới như sau: http://yeusuckhoe.blogspot.com/

Kể từ hôm nay VNDOC ngừng post bài mới trên blog này. Mọi người đọc tin mới thì chuyển qua blog trên nhé.

Trên Blogspot để comment thì các bạn có thể chọn vô danh, hay điền name - url là xong.

Tạm biệt Yahoo 360 và hẹn gặp lại các bạn trên Blogspot.

Địa chỉ kết bạn ở Facebook như sau: http://www.facebook.com/blogsuckhoe

Blogger VNDOC.

SGTT - Năm 2006, các nhà khoa học Mỹ chứng minh virút HIV có gốc gác từ loài tinh tinh. Họ đã tìm thấy một dòng HIV khỉ ở con cháu Tôn Ngộ Không. Hình như virút đã truyền sang người từ máu của khỉ bị thương trong cuộc săn bắn. Cuộc bàn giao đầu tiên virút khỉ sang người hình như mới đây thôi, khoảng năm 1900, tại vùng Tây Phi. Sao mau quá vậy: virút thối lui giống lạ, hàng hiệu mới toanh!

Nước chảy về nguồn

Một khi thông tin đã đến protein thì không thể trở lộn về axít nucleic. Đó là “giáo điều trung tâm của sinh học phân tử” do Francis Crick đề ra năm 1958. Vậy là dòng chảy thông tin di truyền phải theo một chiều thôi, DNA được sao chép thành RNA, RNA được phiên dịch thành protein: DNA --> RNA --> Protein. Phảng phất ý thơ của Lý Bạch: Biết chăng ai! sông Hoàng Hà ngọn nước tại lưng trời, tuôn đến bể khôn vời lại được.

Watson và Crick đề xuất xoắn đôi DNA năm 1953, nhận giải Nobel y học năm 1962. Vào đại học Y khoa Sài Gòn năm 1963, được làm quen với DNA bí ẩn của sự sống, học được “giáo điều trung tâm” của Crick, tôi ngất ngây. Thật rõ ràng, thật đáng tin. Rồi ngày một ngày hai, chút ít hiểu biết tư tưởng phương Đông khiến tôi ngờ ngợ. Thái cực đồ gồm vòng tròn chứa hai phần âm dương quyện vào nhau, mỗi bên lại có một cái chấm. Hàm ý âm dương đưa đẩy nhau, trong âm có gốc dương và trong dương có gốc âm. DNA cùng RNA là uyên nguyên của sự sống lẽ ra phải vô cùng mềm mại uyển chuyển. Crick tài ba, tự tin, ngạo nghễ có vẻ “gia trưởng” với DNA – RNA. “Giáo điều trung tâm” bị nhiều phê phán.

Tốt nghiệp trường y, tôi chọn ngành ung thư, dõi theo Howard Temin nghiên cứu virút rêtrô gây ung thư ở loài chim. Từ năm 1965 Howard Temin đã mô tả virút rêtrô (retrovirus) hay là virút thối lui. Làm sao mà loại virút có vốn gen là RNA lại nhập vào được DNA của tế bào chủ, nghĩa là RNA thối lui về DNA. Năm 1970 Temin chứng minh virút mang loại enzym có chức năng kỳ diệu. Các virút thối lui nhập vào tế bào chủ, rút ra một bửu bối là enzym sao chép đảo ngược (reverse trancriptase RT) hô biến từ RNA trở về DNA rồi nhập vào DNA của tế bào. Vậy là dòng chảy trở về nguồn. Giáo điều của Crick đã sụp đổ.

Giải Nobel y học năm 1975 trao cho H.Temin và D. Baltimore vì khám phá enzym RT. Tôi tâm đắc. Vậy mới đúng lý. Dòng chảy DNA – RNA phải xuôi ngược, ngược xuôi. Âm dương đưa đẩy nhau (âm dương tương thôi nhi sinh biến hoá). Xoắn đôi DNA rất mềm mại, đúng là “dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Học hỏi từ các virút thối lui chúng ta sẽ biết về vài loại ung thư và bệnh AIDS. Hiểu biết này sẽ giúp chúng ta ứng phó với những chứng bệnh khủng khiếp. Các virút có thể giúp giải đáp các câu hỏi mà chúng ta chưa kịp đặt ra.

Virút siêu sao

Virút rêtrô giống lạ. Năm 1983, Francoise Barré – Sinoussi và Luc Montagnier thuộc viện Pasteur Paris công bố trên báo Science, tháng 5.1983 là họ đã tìm ra thủ phạm gây AIDS, đó là một virút rêtrô, một giống lạ. Barré – Sinoussi đã xác định được enzym sao chép đảo ngược của virút này. Bà ta quan sát hoạt tính của enzym thật chi li. Không thể quan sát trực tiếp được nhưng có thể dùng cách gián tiếp và thử xem enzym cần kim loại nào để sao chép RNA. Có nhiều loại enzym sao chép đảo ngược nằm trong ti thể, xưởng năng lượng của tế bào. Các enzym RT của tế bào thì cần ion Mn, nhưng enzym từ virút lại cần các ion Mg. Không còn nghi ngờ, enzym này là của một virút rêtrô. Khảo sát bằng kính hiển vi điện tử, nhà nghiên cứu thấy rõ quá trình sinh sôi và gây bệnh của HIV. Virút gây nhiễm tế bào bạch cầu (nhóm gọi là lymphô bào), sinh sôi rồi thoát ra ngoài. Các tế bào nhiễm, dính vào nhau rồi chết cho thấy đây là một tiểu nhóm của virut rêtrô, gọi là lentivirut (lentivirus) Lenti là chậm, vì người ta thấy các virút này gây bệnh chậm ở thú vật thí nghiệm. Nhưng HIV thì sinh sôi rất nhanh trong một thời gian ngắn giết chết tế bào, loại virút lenti đầu tiên được phân lập có thể lây nhiễm cho người. Năm 1985, xét nghiệm tìm virút được lưu hành trên thị trường đồng thời với tên khai sinh HIV-1. (Human Immunodeficiency virus type 1 – virút gây suy giảm miễn dịch ở người týp 1). Đây là virút được nhiều người biết nhất, một siêu sao virút.

Không kịp rồi. Bốn năm sau khi bắt quả tang thủ phạm gây bệnh AIDS, tổ chức Y tế thế giới (WHO) tung ra chương trình toàn cầu chống HIV. Không kịp rồi, đại dịch đã xuất hiện. Năm 1981 những bệnh nhân đầu tiên ở Hoa Kỳ được phát hiện. Đến nay thì 60 triệu người trên thế giới đã nhiễm HIV, 25 triệu người đã chết vì AIDS.

Giải Nobel Y học về HIV chỉ dành cho người Pháp. Giải Nobel Y học năm 2008 được trao cho ba nhà nghiên cứu. Nửa giải được trao cho Francoise Barré – Sinoussi và Luc Montagnier vì họ đã tìm ra HIV. Việc tìm ra nguyên nhân nhanh chóng là một thuận lợi lớn cho con người. Việc nghiên cứu chi tiết làm thế nào virút gây nhiễm tế bào và virút sinh sôi theo kiểu nào đã tạo cơ hội chế tạo các loại thuốc giúp người bệnh kéo dài cuộc sống và tăng chất lượng sống.

Cuộc rượt đuổi sinh học đang tiếp diễn. Khi biết rõ được virút gây bệnh, ai cũng nghĩ con người sẽ nhanh chóng làm ra vắcxin hiệu quả để phòng bệnh. Chuyện không đơn giản, các nhà khoa học phải vất vả với virút thối lui này. HIV thiên biến vạn hoá, thay hình đổi dạng nhanh nhạy, lại ra đòn sát thủ tàn phá đúng các tế bào bảo vệ cơ thể con người. Thiên nhiên thử thách loài người với tặng vật hàng hiệu mới toanh.

Khi việc nạo phá thai được nhân viên y tế có chuyên môn thực hiện trong điều kiện vô khuẩn thì phụ nữ rất ít gặp tai biến. Nhưng nếu được tiến hành tại nhà, hoặc do những người không chuyên làm thì rất nguy hiểm, vì dễ gây băng huyết, nhiễm khuẩn, thậm chí tử vong.

Bình thường, buồng tử cung vô khuẩn tuyệt đối. Khi thực hiện thủ thuật nạo hút thai, mặc dù các dụng cụ đã được diệt khuẩn và các thao tác có được thực hiện cẩn thận bao nhiêu thì quá trình chảy máu vẫn tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Nếu người làm thủ thuật không có kinh nghiệm, kỹ thuật tốt, có thể làm cho cổ tử cung bị rách, thủng, viêm dính tử cung, vòi trứng... và có thể dẫn tới vô sinh.

Do vậy, sau khi nạo phá thai, nếu thấy có những dấu hiệu như: sốt, đau bụng, chảy máu nhiều từ âm đạo (nhiều hơn một lần hành kinh)... cần phải đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị, vì đó là những dấu hiệu nguy hiểm, chứng tỏ có thể có những biến chứng.

Để phòng các biến chứng do nạo phá thai, trước hết phải tránh có thai ngoài ý muốn (phương pháp này áp dụng cả với nam giới và nữ giới). Việc nạo phá thai phải được tiến hành ở cơ sở y tế, trong điều kiện vệ sinh an toàn.

Sau bất kỳ một lần nạo phá thai nào cũng phải dùng kháng sinh để phòng nguy cơ nhiễm khuẩn. Khi có bất kỳ một dấu hiệu nào bất thường sau khi làm thủ thuật, phải khuyến khích người bệnh đến với thầy thuốc. Không nên vì xấu hổ, hay vì bất cứ lý do nào mà tự ý mua thuốc điều trị.

BS. Trần Thu Phương, Sức khỏe và Đời sống