Sóc Trăng là vùng đất có rất nhiều chùa chiền nổi tiếng, nếu như không muốn nói là tỉnh có nhiều ngôi chùa nhất của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Chỉ riêng thành phố Sóc Trăng đã có trên 20 ngôi chùa. Hầu hết đều có kiến trúc độc đáo, mang đậm phong cách Khmer Nam bộ.
Chùa đối với đồng bào Khmer là rất thiêng liêng và cao cả, là một bộ phận không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cư dân. Ngôi chùa, ngoài việc dùng để cử hành các nghi lễ tôn giáo, còn là nơi lưu giữ các giáo lý nhà Phật, các tác phẩm văn học- nghệ thuật và là nơi diễn ra các lễ hội mang tính văn hóa đặc trưng của dân tộc này. Entry giới thiệu 2 ngôi chùa có niên đại xưa nhất ở thành phố Sóc Trăng là chùa Dơi và chùa Khleang.
Chùa Dơi:
Chùa thường được gọi là chùa Mã Tộc (Mahatup), ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer tọa lạc ở số 73B, đường Lê Hồng Phong, phường 3, thành phố Sóc Trăng. Chùa được dựng vào khoảng năm 1569 và đã qua trùng tu nhiều lần. Mái chùa gồm hai tầng lớp ngói màu. Phía đầu hồi, bốn đầu mái được chạm trổ tinh xảo hình rắn Naga cong vút. Trên đỉnh chùa có một ngọn tháp nhọn. Hàng cột đỡ bao quanh chùa, mỗi cột có một tượng tiên nữ Kemnar đôi tay chắp trước ngực như đang cất lời đón chào khách thăm viếng. Trong chính điện (sanctury) có một pho tượng Phật Thích Ca bằng đá nguyên khối trên một tòa sen cao khoảng hai mét. Khắp trên tường chùa là những bức tranh miêu tả cuộc đời Đức Phật, từ lúc ra đời tới khi được khai minh rồi nhập Niết bàn. Bên cạnh đó còn có một pho tượng sinh động miêu tả Đức Phật cưỡi trên rắn thần Muchalinda. Trong khu vườn rộng còn có nhiều bảo tháp (stupa) chứa di hài các nhà sư quá cố, có lò hỏa táng, nhà ở của các sư và nhà hội Sa La như kiểu nhà rông hay hội trường... và đặc biệt là hàng triệu con dơi.
Dơi trong chùa thuộc loại dơi quạ. Con dơi mới đẻ sải cánh đã dài tới 50cm, dơi trưởng thành sải cánh khoảng 1m và nặng xấp xỉ 1,5 kg. Đã từ hàng trăm năm nay, đàn dơi chọn vườn chùa làm nơi cư trú và nghỉ ngơi ban ngày. Hoàng hôn xuống, chúng thức giấc bay lên, ríu rít gọi nhau, lượn qua lượn lại mấy vòng, rồi mới từ giã ngôi chùa đi kiếm ăn. Có một điều rất lạ là dơi không hề ăn một trái chín nào ở vườn chùa. Chúng tung cánh bay đi xa, kiếm ăn trên những miệt vườn khắp vùng sông Tiền, sông Hậu, để rồi sáng sớm lại trở về ngủ trong vườn chùa. Có những cành cây ăn trái của nhà dân ngả sang vườn chùa thì đàn dơi cũng tránh, không con nào chịu ngủ trên những cành cây đó.
Đây là một điều thực tế, không phải là huyền thoại. Trong tình hình môi trường đang bị hủy hoại, chim thú đang bị săn bắt tàn bạo như hiện nay, thì chùa Dơi vẫn còn là một môi tường tốt và thanh bình cho hàng vạn con dơi. Đất lành chim đậu, có thể nói các nhà sư ngày trước đã tìm được một nơi đất lành để dựng chùa, mời gọi được đàn dơi về đây.
Tuy nhiên, vào khoảng 4g sáng ngày 15 tháng 8 năm 2007, khu di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia tồn tại trên 400 năm này đã phát hỏa. Hiện, chùa đang trong giai đoạn vận động phục chế lại.
...
Chùa Khleang:
Chùa được xây dựng từ năm 1533. Lúc đầu chỉ là ngôi chùa lợp lá, sau nhiều lần trùng tu được xây cất bằng gạch ngói. Kiến trúc hiện nay là do lần trùng tu cách đây hơn 80 năm. Là ngôi chùa của Phật giáo Nam tông Khmer nhưng phong cách kiến trúc- điêu khắc không chỉ thuần Khmer mà còn là sự kết hợp của văn hóa Hoa và Việt.
Như nhiều ngôi chùa Khmer trong vùng, chùa Khleang ngoài chính điện giữ vai trò trung tâm, còn có các kiến trúc phụ khác như Sa-la (nhà hồi của các vị sư sãi và tín đồ, là nơi tín đồ nơi dâng cơm cho các sư vào các dịp lễ), nhà ở của sư trụ trì (cũng là nơi lưu trữ kinh kệ, sách báo và tài liệu của chùa), nhà ở của các vị sư (am), các tháp chứa cốt, nhà khách,… Đặc biệt trong khuôn viên chùa còn có cả một ngôi trường dạy tiếng Khmer bậc trung cấp.
Đẹp nhất, uy nghi nhất trong số đó là ngôi chính điện, được xây dựng mới lại năm 1918, chiều dài 24m, chiều rộng 13m, dựng trên nền cao hơn mặt đất khoảng 2m. Mái chùa được thiết kế theo kiểu tam cấp rất độc đáo với các chỏm nhọn, độ dốc cao, có gắn các phù điều chim thú trong sự tích Phật giáo. Toàn bộ khối chính điện được dựng bởi 60 cột trụ, chia làm 6 hàng, mỗi cột đều có hoa văn viền ở phần đầu và chân cột chạm hình hoa sen, ở giữa là phần gỗ sơ mài vẽ hình rồng hoa lá bằng nhũ vàng theo mô-típ Trung Hoa.
Chùa Khleang đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
(Photo by Tống Khánh Linh)
--0--
Entry về chùa Dơi đã post năm 2007:
Các entry khác về vùng Đồng bằng sông Cửu Long: