Ý tưởng của tranh này đơn giản thôi. Hoạ sĩ Hà Nội nhiều tay làm tranh nhái quá. Người kém thì nhái y nguyên tranh của Klim, Vangogh... Liều hơn là nhái tranh bạn bè rồi ký tên mình. Con nhái tranh bố, vợ nhái tranh chồng. Có họa sĩ chết mọt xương rồi mà vẫn có tranh mới vẽ được bán trên thị trường. Có ông nhái lại tranh của chính mình, chỉ thay đổi màu sắc bố cục chút ít, tháng đẻ sòn sòn mấy chục tác phẩm.Đội ngũ làm tranh nhái hùng hậu tạo nên một câu lạc bộ Hoạ sĩ - Người nhái quân đông lực mạnh. Số lượng đầu quân cho lực lượng này lên đến hàng ngàn người....

.

.

Để đáp ứng yêu cầu của bạn Pham Thuc (comment ở dưới), tôi xin kể thêm một chút về CLB Hoạ sĩ - Người nhái:

"..Nhớ Cái Bang khi xưa khuynh đảo võ lâm, tập hợp nhiều cao thủ quái đản, tuy vẻ bề ngoài tưởng như một lũ ô hợp xâu xé nhau, nhưng thực ra cũng có tôn ti trật tự rõ ràng. Bởi thế nên người của Cái Bang kiểm soát được mọi động tĩnh chốn giang hồ. Vai vế trong Cái Bang phân biệt theo số túi được đeo trên người. Càng nhiều túi thì vai vế, quyền lợi càng cao, đồng thời võ công và trách nhiệm cũng phải cao theo. Các cao thủ thuộc hàng trưởng lão 8 túi hoặc 9 túi là những tay có máu mặt, khét tiếng khiến giang hồ kiềng nể...

... Ngày nay, "CLB Hoạ sĩ - Người Nhái" (xin gọi tắt là Hoạ Nhái) cũng gây bao sóng gió cho nền mỹ thuật Việt Nam. Cũng có vẻ ngoài ô hợp, tưởng như mạnh ai người ấy chép, tranh ai người ấy bán, nhưng thực ra đạo quân Hoạ Nhái cũng có quy củ không kém gì Cái Bang xưa. Trong Hoạ Nhái, người ta phân biệt nhau theo số ghế.

Thằng thợ chép tranh mới loe nghoe vào nghề,, đi xe đạp thì thuộc hàng "1 ghế". Đám này chủ yếu dùng sơn đểu, chép tranh phong cảnh của Levitan, tranh hoa hướng dương của Vangogh... ngày ngày cặm cụi đạp xe lên Bảo Khánh, Nguyễn Thái Học, vục đầu vào mấy quyển danh hoạ châu Âu.

Tài cán hơn một chút là đám thợ của các gallery, chuyên chép tranh của các hoạ sĩ còn sống. Bố hoạ sĩ nào dại dột gửi tranh Hàng Bông Hàng Gai (tôi không nói cụ thể gallery nào đâu nhé), tranh thật vẫn treo trên tường, khách Tây ngờ nghệch chọn mua, tranh sẽ được gỡ xuống, nhân viên giúp đóng gói và nhân tiện đánh tráo bằng tranh nhái. Đương nhiên việc nhái này sẽ do những tay thợ cao thủ về kỹ thuật đảm nhiệm. Đám này rủng rỉnh đi làm bằng xe máy, đôi khi là xe ba bánh rất ngầu, lên được xếp vào hàng "2 ghế" hoặc "3 ghế"...

Lên đến đẳng cấp "4 ghế" (tức là có xe con để đi) là những tay cọ hơn hẳn bọn kia. Những tay này kỹ thuật dùng sơn (sơn dầu, sơn mài) thuộc dạng kinh điển, bên cạnh đó đầu lại được luyện công nên nhiều sạn. Đám này không cần phải có tranh gốc mới nhái được. Chỉ cần đặt yêu cầu về khuôn khổ, mầu sắc, nội dung và đặc biệt là cần phong cách của hoạ sĩ nào thì bọn này sẽ phục vụ nhiệt tình. Chẳng hạn tôi cần một bức khổ 60cm x 80cm cho vừa góc phòng ăn nhà tôi, mầu xanh lục cho hợp với mạng tôi, phong cách giống Thành Chuông, nội dung là cánh đồng với 1 con trâu, 2 con bò, một thằng mục đồng nghẹo phải (có nón), một con mục đồng nghẹo trái (cũng có nón)... Đưa ra đề nghị, chỉ sáng hôm sau là có hàng. Sơn Tàu, sơn Nhật hay sơn Anh là tuỳ vào nhu cầu và túi tiền. Cái đám cao thủ 4 ghế này có thứ võ công nhái phong cách lợi hại, ngoài ra nhiều đứa lại từng học qua các lớp ẩm thực nên có thể xào nấu danh hoạ này với danh hoạ nọ, tạo ra một thứ phong cách lẩu thập cẩm đáp ứng mọi yêu cầu của thị dân. Dù ẩn danh phá hoại ngầm hay liều lĩnh ký tên, phơi mặt khắp các gian hàng thì đám sát thủ này đã gây hại cho giang hồ không kém so với bác bậc vai vế khác trong Hoạ Nhái.

Đẳng cấp "7 ghế" (tức là giàu có đi xe hàng chục ngàn đô) là một nhóm không đông ( nhưng cũng gần trăm thằng) các Hoạ Nhái cao thủ danh vang 4 bể, quyền cước khó lường. Đám này dương danh lập nghiệp bằng nhiều thủ đoạn khác nhau, tài tình đến mức nhiều khi vẫn làm cho các hoạ sĩ chân chính khác hoa mắt, cúi đầu bái vọng. Có nhiều dòng quyền cước khác nhau, được bí mật lưu truyền trong đẳng cấp "7 ghế". Có thể kể đến nhóm làm tranh nhái như thật. Chẳng hạn như ông bố danh hoạ chết rồi, tranh tốt số lượng cũng có hạn. Ông con sau nhiều năm đóng cửa tĩnh tu, thực ra là nghiên cứu xác chết của ông bố, rồi thì cũng đắc đạo. Vẽ tranh y như bố, ký tên bố, thu mua toan cũ, giấy cũ, mầu cũ, sơn cũ, tất cả mọi thứ cũ để rồi tạo ra những siêu phẩm kiểu cũ bán với giá mới, sống sướng gấp 10 lần ông bố khi xưa.. đó là hạng nhái thượng thừa. Thế nhưng dòng võ công nhái này cũng chỉ khắc chế được một số lượng con dân có hạn, chứ nếu các cao thủ của phái võ khác mang đến máy chụp X quang, máy đo tần phổ, hay các loại đồ nghề hi tech khác thì đám này chỉ có nước đứng mà khóc bằng tiếng Mán... Cao đẳng hơn cái đám nhái tranh người chết là cái đám Hoạ Nhái chép tranh của chính mình. Do không có tiêu chuẩn nào kiểm định nên cái đám sát thủ này mới thực sự là mối hoạ của giang hồ. Tranh bán hôm trước rồi, hôm sau lại vẽ một cái y hệt, chỉ thay đổi tí chút bố cục, nhân vật hôm qua cầm lá sen tay phải thì hôm nay cầm lá sen tay trái, cô vũ công hôm qua ngồi trên ghế đẩu thì hôm nay ngồi ghế băng... Thật không thể nào kiểm soát nổi. Mà cái đám 7 ghế này không phải là không có danh phận đâu nhé. Danh nổi như cồn, Uy thế và ảnh hưởng của đám này không hề thua kém bất cứ hoạ sĩ nào trong các bang phái khác.

Nếu như cái đám "4 ghế" trườn mặt khắp các gallery ở Hà Nội thì đám "7 ghế" còn cao tay hơn. Chúng chỉ trưng bày ở một vài điểm hẹn cụ thể, còn lại, dựa vào khinh công siêu đẳng, chúng bay khắp năm châu 4 bể, đi làm các phi vụ ở khắp các phương trời, khiến cho bàn dân thiên hạ hoa mắt chóng mặt.

Ngày nay các chính danh anh hùng đang rất khổ sở bởi cái đám Hoạ Nhái này, họ hoảng sợ trước sự khủng bố nên thường giả vờ gác kiếm hoặc nếu có tí thành tựu thì bế tranh ra nước ngoài triển lãm, vừa đi vừa nhớn nhác không biết có con Nhái nào bám theo không. Các anh hùng cứ muốn chối bỏ sức ảnh hưởng ở cộng đồng trong nước thế nên đám con cháu chúng tôi giờ đây hoang mang lắm, không biết học tập, bái vọng về đâu.."

Do kiến giải hạn hẹp, câu chuyện của tôi chỉ mô tả được phần nào quy mô của đội quân Hoạ Nhái hùng hậu. Bà con nào hành tẩu nhiều xin góp thêm chi tiết mắm muối để câu chuyện được hấp dẫn. Cám ơn.

.

Đây là 1 trong 2 bức vừa vẽ xong, đã gửi ảnh đi nộp triển lãm sơn dầu toàn quốc

.

Patrick tìm đến tôi qua một bài viết giới thiệu về tranh sơn mài của tôi trên "Courrier du Vietnam" (bài do Claire viết). Patrick tự giới thiệu rằng ông đang đi quay những thước phim về văn hoá của người Việt. Kể từ đó, 2006, chúng tôi trở thành bạn bè. So với bạn đồng trang lứa, tôi là người theo chủ nghĩa di chuyển và có nhiều cơ hội để ngao du nhưng khi nói chuyện với Patrick, tôi biết rằng Patrick còn hiểu đường xá, địa danh, con người ở khắp các vùng miền Việt Nam tốt hơn tôi rất nhiều. Chỉ với một chiếc xe Minsk, Patrick đi lòng vòng khắp chốn cùng quê, lên núi xuống biển. Và từ đó các thước phim đã thành hình....

Patrick thường ở Việt Nam độ 6 tháng rồi lại quay về nước dựng phim, lần này vừa quay trở lại, phóng viên của tờ "Người đại biểu nhân dân" đã có bài viết về bộ phim tài liệu vừa dựng xong.